Một bệnh nhiễm trùng phổ biến
HPV là virus rất phổ biến, và CDC ghi nhận hầu như ai chưa tiêm vắc xin cũng sẽ nhiễm HPV vào một thời điểm nào đó. Virus lây qua tiếp xúc da kề da gần gũi, bao gồm quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn và miệng, và có thể lây từ người không có dấu hiệu nhiễm. Khoảng 9 trong 10 trường hợp nhiễm tự khỏi trong vòng hai năm.
Các týp HPV và nguy cơ ung thư
HPV có nhiều týp: một số týp gây mụn cóc sinh dục, một số týp khác có thể gây ung thư. Nhiễm trùng kéo dài có thể dẫn đến ung thư cổ tử cung, âm đạo, âm hộ, dương vật, hậu môn và vùng hầu họng. Theo WHO, HPV týp 16 và 18 gây khoảng 76% số ca ung thư cổ tử cung. Tổn thương tiền ung thư có thể mất 15 đến 20 năm để tiến triển thành ung thư, hoặc 5 đến 10 năm ở phụ nữ suy giảm miễn dịch, như người nhiễm HIV chưa được điều trị. Phụ nữ sống chung với HIV có nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung cao gấp sáu lần so với phụ nữ không nhiễm HIV.
Sàng lọc bằng xét nghiệm HPV
Sàng lọc dựa trên HPV tìm các týp virus nguy cơ cao trong mẫu lấy từ cổ tử cung hoặc âm đạo, nhờ đó xác định được phụ nữ có nguy cơ trước khi xuất hiện tế bào bất thường. WHO khuyến cáo sàng lọc bằng xét nghiệm hiệu năng cao mỗi 5 đến 10 năm từ tuổi 30, hoặc mỗi 3 đến 5 năm từ tuổi 25 với phụ nữ sống chung với HIV, và đánh giá mẫu HPV tự lấy có độ tin cậy tương đương mẫu do nhân viên y tế lấy.
Tại Úc, Chương trình Sàng lọc Ung thư Cổ tử cung Quốc gia mời phụ nữ và người có cổ tử cung từ 25 đến 74 tuổi làm xét nghiệm sàng lọc cổ tử cung mỗi năm năm qua cơ sở y tế của họ. Người tham gia có thể chọn tự lấy mẫu.
Hiểu kết quả xét nghiệm
Nếu không phát hiện HPV, lần xét nghiệm tiếp theo trong chương trình của Úc là sau năm năm. Kết quả HPV dương tính không có nghĩa là bị ung thư. Kết quả này cho biết có týp nguy cơ cao và cần đánh giá thêm. Tùy theo týp HPV phát hiện được, bước tiếp theo có thể là lấy mẫu cổ tử cung bởi nhân viên y tế để xét nghiệm tế bào, hoặc chuyển chuyên khoa để soi cổ tử cung, tức là quan sát cổ tử cung dưới độ phóng đại và có thể lấy mẫu mô nhỏ (sinh thiết). Tổn thương tiền ung thư phát hiện theo cách này có thể được điều trị, ví dụ bằng đốt nhiệt, áp lạnh hoặc cắt bằng vòng điện.
Tiêm vắc xin và mục tiêu loại trừ
Tất cả vắc xin HPV đã được cấp phép đều bảo vệ chống týp 16 và 18. WHO xác định tiêm vắc xin cho trẻ gái 9 đến 14 tuổi, trước khi có quan hệ tình dục, là ưu tiên, với một hoặc hai liều tùy lịch tiêm chủng của từng quốc gia. Chiến lược loại trừ của WHO đặt ba mục tiêu đến năm 2030: 90% trẻ gái được tiêm đủ vắc xin trước 15 tuổi, 70% phụ nữ được sàng lọc bằng xét nghiệm hiệu năng cao ở tuổi 35 và lần nữa ở tuổi 45, và 90% phụ nữ có tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư được điều trị.