Chức năng của gen
BRCA1 và BRCA2 tạo ra các protein giúp sửa chữa DNA bị tổn thương. Mỗi người có hai bản sao của mỗi gen, một bản từ bố và một bản từ mẹ, và một bản sao hoạt động bình thường thường bảo vệ tế bào lúc đầu, nhưng biến đổi hoặc mất bản sao còn lại có thể khiến ung thư phát triển. Người thừa hưởng biến đổi có hại ở một bản sao có nguy cơ ung thư cao hơn. Vì biến đổi này có tính di truyền, nó cũng có thể có ở bố mẹ, anh chị em và con cái, nên kết quả của một người có thể có ý nghĩa với cả người thân.
Nguy cơ ung thư
Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) ước tính khoảng 13% phụ nữ trong dân số chung sẽ mắc ung thư vú trong đời, so với hơn 60% ở phụ nữ thừa hưởng biến đổi có hại ở BRCA1 hoặc BRCA2. Nguy cơ ung thư buồng trứng trong đời khoảng 1,1% ở dân số chung, so với khoảng 39% đến 58% ở phụ nữ mang biến đổi có hại BRCA1 và 13% đến 29% ở phụ nữ mang biến đổi có hại BRCA2. Người mang biến đổi cũng có nguy cơ ung thư tụy cao hơn. Nam giới mang biến đổi có hại có nguy cơ ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt cao hơn; NCI cho biết 19% đến 61% nam giới mang biến đổi có hại BRCA2 sẽ mắc ung thư tuyến tiền liệt trước 80 tuổi.
Thiếu máu Fanconi là một bệnh riêng
Người thừa hưởng biến đổi có hại ở cả hai bản sao của BRCA1 hoặc BRCA2 mắc các phân nhóm của thiếu máu Fanconi, một bệnh di truyền hiếm gặp mà NCI ghi nhận liên quan đến u đặc và bệnh bạch cầu cấp dòng tủy, thường khởi phát ở trẻ em. Không nên nhầm thiếu máu Fanconi với hội chứng Fanconi, một rối loạn chức năng ống thận không liên quan.
Ai nên cân nhắc xét nghiệm
Xét nghiệm hữu ích nhất với người có khả năng cao mang biến đổi có hại. CDC liệt kê các đặc điểm gợi ý nguy cơ tăng, gồm:
- ung thư vú trước 50 tuổi, ung thư vú bộ ba âm tính, ung thư vú nhiều lần, hoặc ung thư vú ở nam giới
- ung thư buồng trứng, vòi tử cung hoặc phúc mạc nguyên phát ở bất kỳ tuổi nào
- người thân mắc ung thư vú trước 50 tuổi, ung thư cả hai bên vú, ung thư buồng trứng, hoặc ung thư vú ở nam giới
- gốc Do Thái Ashkenazi kèm tiền sử bản thân hoặc gia đình mắc ung thư vú hay buồng trứng
- có người thân đã được xác định mang biến đổi BRCA có hại
Tư vấn di truyền và hiểu kết quả
Xét nghiệm dùng mẫu máu hoặc nước bọt, và thường được thực hiện sau khi đánh giá nguy cơ và tư vấn di truyền, để người làm xét nghiệm hiểu rõ lợi ích và hạn chế. NCI ghi nhận các tổ chức chuyên môn không khuyến cáo xét nghiệm cho trẻ dưới 18 tuổi. Kết quả dương tính cho thấy nguy cơ tăng nhưng không dự đoán được có mắc ung thư hay không và khi nào. Kết quả âm tính có giá trị nhất khi gia đình đã biết một biến thể cụ thể. Biến thể chưa rõ ý nghĩa được xử trí dựa trên tiền sử bản thân và gia đình cho đến khi được phân loại lại. Các lựa chọn cho người mang biến đổi, như chụp MRI vú kèm chụp nhũ ảnh, phẫu thuật giảm nguy cơ và dùng thuốc, cần được trao đổi với bác sĩ chuyên khoa.